پیام الکترونیکی دوست ارجمندم رفیع جنید از آمریکا 

و اما

اندر باب زن

جنسیت در فرایند خلقت و تکامل انسانی راه ندارد . یعنی خداوند مرد یا زن خلق نکرد . او ( خداوند ) انسان خلق کرد و گفت ( انی جاعل فی الارض خلیفه ) . و هدف خلقت را برای انسان عبودیت و بندگی دانسته ( ما خلقت الانس و الجن الا لیعبدون ) در آیه دقت شود حرف از انس و جن است نه زن یا مرد ! همچنین است در ساحت ظرفیت انسانی و روحی و برخورداری از ارزش ها . زن و مرد در خلقت و ظرف وجودی ( استعداد ) و برخورداری از ارزش ها مساوی اند و در یک مقام به نام " انسان "  قرار میگیرند

خداوند در صورت بخشی زن و مرد اساس را بر نیاز به همدیگر گذاشته و برایشان پدیده ای به نام " ارتباط " طراحی کرده .

   اما مسله ی روبنایی و بیرونی زن  یعنی " زندگی " ؛ امروز به سه مساله بیشتر ریز نگری می شود اول مشارکت اجتماعی – دوم مسایلی مثل حقوق مالی ( ارث و دیه و .. ) و حقوق اجتماعی ( اجتهاد زن – رهبری زن و .. ) – سوم ناقص العقلی زن بنا به بعضی از روایات دینی .

·    اول : مشارکت اجتماعی 0 سیاسی زن . ببینید ! خداوند برای زن حق مشارکت در همه ی عرصه را قایل است حتا مشارکت برای کسب منافع اقتصادی ؛ در آیه ی 32 سوره ی نسا اینطور آمده  : ( مردان نصيبى از آنچه به دست مى‏آورند دارند، و زنان نيز نصيبى; و از فضل و رحمت و بركت خدا، براى رفع تنگناها طلب كنيد! و خداوند به هر چيز داناست.)

·    مهاجرت در صدر اسلام که واکنشی سیاسی در مقابل دستگاه خودکامه است برای زنان نیز آمده و همچنین بیعت که عملی مطلقا سیاسی است نیز برای زنان در قران ذکر شده .

·    بزرگان دینی نیز به هیچ عنوان انزوای زن را نپذیرفته اند بلکه همیشه به همتا بودن آنان ( زن ) با مردان تاکید شده  دقت شود ؛  رسول اکرم صل الله علیه واله و سلم می فر مایند : زنان همتایان مردان اند (  اِنّما النّساءُ شَقائِقُ الرجال ) و همچنین می فرمایند که بهترین شما کسی است که با زنان بهترین باشد («خيارُكُم خِيارُكُمْ لِنِسائهِمْ ) .  ( يَرفعِ اللّهُ الّذين آمَنوا مِنكُم و الّذين اُوتوا العلمَ دَرجاتٌ ) در این آیه صراحتا آموزش علم و دانش و متعاقبا بالا رفتن درجه ی  انسانی در نزد خداوند بیان شده که مجددا در آن مقوله ی جنسیت راه پیدا نکرده و بدون در نظر داشت هیچ صنفی دعوت به تکامل اگاهی  شده .

اما ، شارع بزرگ برای این نوع مشارکت ها ( هنجار و ضوابط ) هم برای زن و هم برای مرد قایل است . که می توان به صورت خلاصه به جواز مشارکت و انگیزه ی مشارکت و آداب مشارکت نام برد و روشن است که این مسئله با تفاوت و تناقض و محدودیت فرق می کند .

·    اما ناقص العقل بودن زن : در این زمینه به یکی از مثال های زیبای دکتر کدیور اکتفا می کنم . ایشان می گویند دقیقا مثل اینست که ما بگوییم فرهنگ انسان های روستایی از فرهنگ شهر نشین ها نازل تر است و مسلم هم است اما این مسله با این که ذاتا روستایی ها بی فرهنگ هستند فرق می کند بلکه چنانچه شرایط برایشان فرهم شود شاید از شهرنشین ها والاتر شوند ...  زن ها و مرد ها هم علی هذا القیاس !

     مسله ی حقوق زن را به دلیل ظرافتی که دارد در مقاله ای دیگر  مستند تر خدمت تان ارایه می کنم .  

     اما جامعه شناسی نوگرایی زن در افغانستان را خیلی خلاصه اینطور می گویم که :

1-     زنان افغانی در سطح وسیع بیسواد و فرهنگ سنتی و عملکرد های جزم اندیشانه

2-     در سطح متوسط به پایین سواد سطحی و عرفی ، دارای فرهنگ مهاجرت و عملکرد هاشان متساهل تر

3-   زنان با سواد فاقد فنون و علوم روز و سواد دینی ؛ بی خبر از مباحث جدید که روشنگری هاشان فقط در چارچوب جنبش های اجتماعی- سیاسی است نه تولید فکر و کار اندیشه ای .

 . برای مثال چندی پیش در ایرادات یکی از فعالان حقوق بشر اینطور شنیدم که می فرمودند " .. فمینسم اسلامی در افغانستان هنوز شکل نگرفته ...و باید .. " !!!! ما فمینسم اسلامی نداریم . ما در فرایند نوگرایی اسلامی ، بازنگری در متون دینی برای بسط مفاهیم و استخراج احکام متناسب با شرایط کنونی " زن " داریم . حقیقتا فمنیسم جایگاه و پیشینه و ساختار معنایی خود را دارد که در بعضی جاها حتا با تعالیم اسلامی ناسازگار است. .

یاسر محسنی  

|+ نویسنده یاسر محسنی در چهارشنبه دوازدهم تیر 1387 و ساعت 15:53